Guido van Nispen / Cultuur & bestuur

AI · Cyberrisico · Digitale soevereiniteit

Digitaal
afhankelijk

Een boek en de bijbehorende governance tools over AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit voor de culturele sector.

Doorgrond uw afhankelijkheden. Stel betere vragen. Maak bewuste keuzes.

Verschijnt 26 november 2026

Guido van Nispen overhandigt het boek aan dr. Jurenne Hooi, voorzitter van de NVTC, op het NVTC-najaarscongres 2026

Digitaal afhankelijk van Guido van Nispen, boekomslag in 3D

Het boek

Digitale keuzes zijn bestuurlijke keuzes.

Wat bestuurders en toezichthouders in de culturele sector moeten weten over AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit. Een basis voor het gesprek in de bestuurskamer.

Bij het boek hoort een suite van governance tools, speciaal ontwikkeld voor de culturele sector: een bestuurlijke zelftest, een werkdeel, een raadspakket en een cyberrisicobeoordeling.

Reserveer het boek

Governance tools bij het boek

Voer het gesprek. Met de tools.

Vier tools, ontwikkeld voor bestuur en toezicht in de culturele sector. Ze volgen de vragen uit het boek en zijn met handleidingen beschikbaar in het Nederlands en Engels.

Raadspakket bij het boek

Tien vragen, meerdere blikken.

Iedere bestuurder en toezichthouder vult de zelftest afzonderlijk in. De vergelijkingstool legt de antwoorden naast elkaar en laat zien waar de raad hetzelfde ziet en waar de beelden uiteenlopen.

Waar de antwoorden uiteenlopen, ligt meestal het gesprek dat ertoe doet. Toezicht en directie kijken vaak anders naar dezelfde afhankelijkheid, en dat verschil wordt bespreekbaar zodra het zichtbaar is. De tool zet de uitkomst om in een gespreksagenda, met bij elke vraag de duiding uit het boek, en maakt een rapport voor de vergadering.

Boeken
Ten minste vijf exemplaren van Digitaal afhankelijk
Zelftest
Voor ieder lid, met rol en antwoorden als bestand
Vergelijking
Verdeling per vraag, toezicht naast directie, gespreksagenda en rapport
Vertrouwelijk
Alles blijft in de browser. Geen namen, alleen rol en volgnummer

De zelftest, de vergelijkingstool en de handleidingen zijn er in het Nederlands en Engels. Het wachtwoord voor de download ontvangt u bij het pakket.

Naar de download
Scherm uit de vergelijkingstool: per vraag de verdeling van de antwoorden van acht deelnemers, van zwak tot sterk, met het gemiddelde en het beeld, van dicht bij elkaar tot tegengesteld.
Voorbeeld met fictieve antwoorden: de verdeling per vraag.

Bonus voor culturele instellingen

Cyberrisicobeoordeling.

De governance.art-beoordeling van cyberrisico voor acht culturele subsectoren, met een rapport, prioriteiten en antwoorden die u kunt opslaan en later weer laden.

Versie
2.1
Sectoren
Acht culturele subsectoren
Uitkomst
Rapport met prioriteiten
Antwoorden
Opslaan en later weer laden
Handleiding
Nederlands en Engels

Scores uit versie 2.0 en 2.1 zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar. Het wachtwoord ontvangt u bij de cyberrisicobeoordeling.

Naar de download
Scherm uit de cyberrisicobeoordeling: de eerste vragen over governance en verantwoordelijkheid, met daarnaast de weerbaarheidsscore, een waarschuwing over basismaatregelen en de score per domein.
Voorbeeld met fictieve antwoorden: het eerste domein en de weerbaarheidsscore.

Bestuursspel bij het boek

Achttien maanden.

Een bestuur neemt in drie rondes zes besluiten over AI, cyberrisico en digitale soevereiniteit. Na elke ronde springt het spel een halfjaar vooruit.

Enveloppen gaan open met de gevolgen van eerdere keuzes. Soms gebeurt er iets wat niemand in de hand had: een nieuwsbrief legt een maker woorden in de mond, een leverancier ligt drie weken stil, een investeringsfonds neemt het kernsysteem over. Wat een besluit kost of oplevert, ziet de tafel pas achteraf. Aan het eind beantwoordt het bestuur de tien vragen van de zelftest zoals die er na achttien maanden voor staan.

Duur
Dertig minuten spel, vijftien minuten nabespreking
Aan tafel
Vijf rollen, van voorzitter tot tegenspreker
Instelling
Museum, podium of erfgoedcentrum
Vorm
Begeleide sessie op groot scherm

Achttien maanden is niet te downloaden. Het spel wordt gespeeld onder begeleiding, met een voltallig bestuur en/of alleen met toezichthouders.

Vraag een sessie aan
Scherm uit Achttien maanden: de tijdlijn van maand 0 tot 18, vier meters voor middelen, weerbaarheid, handelingsruimte en vertrouwen, en het eerste besluit over het contract voor het kernsysteem met drie opties.
Ronde 1, besluit 1: het contract voor het kernsysteem.
Portret van Guido van Nispen

Over de auteur

Guido van Nispen.

Ondernemer, bestuurder, toezichthouder en adviseur op het snijvlak van technologie, media en governance. Oprichter van MENSEN.WORK, een holding die zich richt op de samenwerking tussen mens, technologie en informatie.

Eerder
CEO van het ANP, directeur van V-Ventures, fondsmanager bij het Dutch Creative Industry Fund, uitgever van Innovation for Jobs en executive director bij BT
Toezicht en advies
Onder meer Triodos, World Press Photo, Cinekid, de Raad voor Cultuur en AVROTROS

In zijn werk staat steeds dezelfde vraag centraal: hoe gaan organisaties verantwoord om met de veranderende verhouding tussen technologie, informatie en bestuur?